ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಜಾಕ್ಪಾಟ್: ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೆರೆದ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ!
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ದೇಶದ ಜೀವನಾಡಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು ನಂಬಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ದರ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ನೀತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಇದೀಗ, ಇಂತಹ ಅಸಮಾಧಾನಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿರುವ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸಮಿತಿ (PAC), ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ರಿಲೀಫ್ ನೀಡುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.
RAC ಟಿಕೆಟ್ ದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್?
ರೈಲು ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕನ್ಫರ್ಮ್ ಟಿಕೆಟ್ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ವೇಟಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಅಥವಾ RAC (Reservation Against Cancellation) ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. RAC ಟಿಕೆಟ್ ಹೊಂದಿದವರು ರೈಲಿಗೆ ಹತ್ತಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ, ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸೀಟ್ ಅಥವಾ ಬೆಡ್ ಖಚಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ RAC ಟಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ:
-
ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಒಂದೇ ಬೆಡ್ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು
-
ಚಾರ್ಟ್ ತಯಾರಾದ ಬಳಿಕ ಯಾರಾದರೂ ಟಿಕೆಟ್ ರದ್ದು ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣ ಬೆಡ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ
ಇಷ್ಟಾದರೂ, RAC ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಕನ್ಫರ್ಮ್ ಟಿಕೆಟ್ ದರವೇ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನೇ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದು, “ಪೂರ್ಣ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಿಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಂದ ಪೂರ್ಣ ದರ ಪಡೆಯುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
RAC ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ?
ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ:
-
RAC ಟಿಕೆಟ್ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತರಬೇಕು
-
ಬೆಡ್ ಅಥವಾ ಸೀಟ್ ಖಚಿತವಾಗದಿದ್ದರೆ ಕಡಿತ ದರ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು
ಈ ಶಿಫಾರಸು ಜಾರಿಯಾದರೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಜೇಬಿಗೆ ನೇರ ಲಾಭವಾಗಲಿದೆ.
ಸೂಪರ್ಫಾಸ್ಟ್ ರೈಲುಗಳ ವೇಗಕ್ಕೂ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಮನಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ವರದಿಯಂತೆ, ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಯು ಸೂಪರ್ಫಾಸ್ಟ್ ರೈಲುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮೇಲೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದಂತೆ, ಸರಾಸರಿ 55 ಕಿಮೀ ವೇಗ ಹೊಂದಿರುವ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಸೂಪರ್ಫಾಸ್ಟ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ವೇಗ ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
-
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ 478 ಸೂಪರ್ಫಾಸ್ಟ್ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ
-
123 ರೈಲುಗಳು ನಿಗದಿತ ವೇಗಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿವೆ
ಇದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಕೊಟ್ಟರೂ, ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಸಮಯಪಾಲನೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ರೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮುಖ್ಯ
ಹೊಸ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಈಗಿರುವ ರೈಲುಗಳ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಪಿಎಸಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. ಹೊಸ ರೈಲುಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಹಾಗೂ ಸೂಪರ್ಫಾಸ್ಟ್ ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಸಮಿತಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.
ಸಮಗ್ರವಾಗಿ:
-
ಸಮಯಪಾಲನೆ ಸುಧಾರಣೆ
-
ವೇಗದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ
-
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾವಣೆ
ಇವುಗಳ ಜಾರಿಯೇ ರೈಲ್ವೆಯ ಮೇಲಿನ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿ
ಈ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಜಾರಿಯಾದರೆ:
-
RAC ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಕಡಿತ
-
ಸೂಪರ್ಫಾಸ್ಟ್ ದರದ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ
-
ಸಮಯಪಾಲನೆಯ ಸುಧಾರಣೆ
ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ದೊರಕಲಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮೂಡಿದೆ.